Bukan chilijski, bukan antarktyczny (Nothofagus antarctica)


Zwany również fałszywym bukiem

Gatunek rośliny z rodziny bukanowatych (Nothofagaceae)

W naturze występuje w Chile i Argentynie, gdzie dorasta do 20-30 m wysokości.

W naszych warunkach klimatycznych jest to drzewo lub krzew nie przekraczające 5 m. wysokości.

Biorąc pod uwagę pochodzenie rośliny, to jej mrozoodporność jest pod znakiem zapytania.
Schowałam między krzewami, ale słonka ma sporo. Malutki jeszcze, więc jak przychodzą większe mrozy to przyginam do gruntu i zasypuję korą.
U mnie trzeci sezon.... strasznie wolno przyrasta

fot.24.08.2019

Bukan chilijski rosnący w Arboretum w Wojsławicach.

fot.04.09.2020






Kiedy mój taki będzie? Okrutnie wolno przyrasta

Basiu czy bukan chilijski rośnie jeszcze u Ciebie? Jak się ma? Bo mnie właśnie przypomniało się, że podziwiałem latem ogród inspirowany Chile ... a jedynymi drzewami które tam rosły były właśnie bukany.
Pierwszy raz widziałem na żywo, bardzo ciekawe. Zresztą cały ogród też.

fot. 17.07.2022, Ogrody Świata w Berlinie

Moim zdaniem bukan chilijski jest jednym z bardziej niedocenionych drzewek jakie możemy uprawiać. Zaryzykowałbym, że cały rodzaj bukanów jest u nas niedoceniony.
Pierwsze to, że bukan chilijski jest mało odporny ?! Nie wiem ale jest to roślina, która nigdy nie ucierpiała od mrozów. Rozwija się jako pierwsza (czasami ścignie ją rubus),
nawet przymrozki nie uszkadzają młodych liści. Istotnie rośnie wolno z tendencją do pokładania się. Trzeba tez nadmienić, że niektórzy (większe drzewa ) wyczuwają niemiły zapach (silne przyrosty na bukanach wydzielają coś co pachnie).

W Polsce jak na lekarstwo ... Glinna (już nie ma, wycięty po wiatrołomie), Wojsławice, Kraków ... mowa o większych. Widziałem duże 2-3m w szkółkach też raczej jednostkowo.

Warto nadmienić, że na wyspach bardzo popularny N.obliqua i macrocarpa. W Polsce w latach '90 w Kórniku widziałem N.alpina (jakieś 1-2m) ale ten bardziej wrażliwy.

Natomiast kuriozalne jest, że obecnie N.pumilo jest rzadkością mimo że był chyba sprowadzony wcześniej niż N.antarctica ... jego wytrzymałość na mrozy za pewne podobna.

Na obrazku około 10 letni, wszystkie inne Notofagusy wzięły go na wysokość.
I Wrocław 2015.

Reasumując bardzo plus minus:

To co z Ameryki południowej - nadaje się w większości (szczególnie przy dzisiejszym klimacie)
Nowa Zelandia/Australia - ciężko
Tasmania - należy próbować (szczególnie N.gunnii)
Nowa Kaledonia - bez szans

wojtek napisał:
Dziękuję Wojtku, mają (mam dwa) się bardzo dobrze
W ostatnich dwóch latach przyspieszyły ze wzrostem. Co roku wiosną przycinam je delikatnie, aby się zagęściły. Koronę mają tak ażurową, że nawet zdjęcia nie bardzo umie im zrobić

fot. 02.11.2023

Bukan chilijski jesienią przebarwia się na żółto, pomarańczowo ... fot. 23.11.2024

Bukany chilijskie po raz pierwszy w naturze widziałem w cieśninie Magellana ... nie mają tam łatwo co chyba widać na fotkach.

fot. 03.02.2026













Zdjęcia bukanów wyszły tak trochę przy okazji bo ciągle wypatrywaliśmy jakichś zwierzaków ...

Na lądzie okazało się że drzewa też nie mają lekko. Słynne wiatry patagońskie naprawdę potrafią dać się we znaki ... co tam kieleckie

Bukany przez to rosną i wyglądają trochę jak kosodrzewina w naszych górach. O dziwo w Patagonii praktycznie nie ma drzew iglasty, za to wszędobylski jest właśnie bukan.











Aczkolwiek nie tylko wiatr jest przyczyną takiego stanu. Głównym winowajcą były pożary. Największe z nich w Chile wybuchły w 2005 oraz na przełomie 2011 i 2012 roku.
Spłonęły wówczas dziesiątki tysięcy hektarów unikalnych lasów i stepów Patagonii, a za ich sprawców uważa sie nieostrożnych turystów.
Aktualnie na terenie parku Torres del Paine obowiązuje całkowity zakaz używania otwartego ognia. Można z niego korzystać tylko w w pomieszaniach kuchennych na campingach.












Jednak w następstwie tych tragicznych zdarzeń wędrując obecnie w kierunku lodowca Grey'a można przez cały czas podziwiać niesamowite krajobrazy.

Kolejnego dnia wędrówki przeżyliśmy szok poznawczy. Będąc już bardzo blisko lodowca w zacisznych rejonach u podnóża strzelistych gór objawiła nam się prawdziwa bukanowa puszcza
W sprzyjających warunkach bukan chilijski dorasta do 20 m wysokości i 10 m szerokości, a pokrój ma rozłożysty. Korona drzewa jest luźna i nieregularna, kora posiada ciemnoszarą barwę, z wiekiem staje się łuskowata.
Jak dla mnie stare bukany pokrojem kojarzyły się z rodzimymi dębami. Niczym nie przypominały ażurowych roślin o gładkiej korze które miałem okazję zobaczyć w polskich ogrodach.

fot. 07.02.2026